Automatyka i robotyka | Zarządzanie

Nowe rozporządzenie maszynowe

26 maja 2023

W Europie Dyrektywa Maszynowa 2006/42/WE stanowi główne ramy prawne funkcjonowania każdej firmy, która zajmuje się projektowaniem, wytwarzaniem lub sprzedażą maszyn. Jej wymaganiom podlegać muszą również maszyny importowane na obszar podlegający europejskiej jurysdykcji. Obecna wersja Dyrektywy Maszynowej 2006/42/WE została opublikowana w 2006 r. i obowiązuje od 29 grudnia 2009 r.

Komisja Europejska regularnie sprawdza treść przepisów i dyrektyw pod kątem ich dostosowania do nowych wymogów i zmian. Już od dłuższego czasu toczą się dyskusje, że aktualne zapisy Dyrektywy maszynowej wymagają aktualizacji w celu zwiększenia poziomów bezpieczeństwa, uwzględnienia w większym stopniu kwestii bezpieczeństwa oraz nadążania za rozwojem technologicznym zgodnie z założeniami Przemysłu 4.0.

Zaproponowana nowelizacja dostosowuje dyrektywę do zharmonizowanego prawodawstwa UE w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa produktów oraz odpowiada na wyzwania, które wynikają z postępu technicznego w zakresie cyfryzacji.

Oto podsumowanie niektórych z planowanych zmian:

  • Maszyny podlegające kontroli: Rozszerzono katalog maszyn podlegających kontroli. Maszyny szczególnie niebezpieczne miały podlegać badaniu typu przez jednostkę notyfikowaną, ale załącznik dotyczący listy tych maszyn został rozdzielony na 2 typy produktów. 1 typ, dla których to badanie obowiązuje, a drugi typ, dla którego wystarczy wewnętrzna kontrola produkcji.
  • Istotna zmiana: Rozporządzenie zostało rozszerzone o definicję istotnej modyfikacji maszyny oraz o konsekwencje prawne takiej modyfikacji. W kontekście bezpieczeństwa maszyn procedura oceny zgodności jest wymagana, jeżeli maszyna zostanie poddana istotnym modyfikacjom lub jeżeli zostaną przeprowadzone modyfikacje, które mają wpływ na zgodność maszyny z przepisami dotyczącymi oznakowania CE (Artykuł 15).
  • Zagadnienie Cybersecurity staje się obowiązkiem producenta: Nowy punkt 1.1.9 z załącznika III nowego rozporządzenia maszynowego, określa wymagania w zakresie ochrony przed nieuprawnioną ingerencją. Nowe rozporządzenie w sprawie maszyn wymaga, aby podłączenie do maszyny (pamięć USB lub inne media komunikacyjne), jak również łączenie z „urządzeniami zdalnymi”, tj. przez Internet było chronione, nie mogło prowadzić do powstawania niebezpiecznych sytuacji.
  • Podzespoły związane z bezpieczeństwem: Definicja podzespołów związanych z bezpieczeństwem obejmuje teraz również oprogramowanie, które pełni funkcję zabezpieczającą (Artykuł 3).
  • Instrukcje w formie cyfrowej: Producentom zezwala się na dostarczanie instrukcji w formie cyfrowej. Na życzenie klienta producent musi dostarczyć instrukcje w formie papierowej.
  • Specyfikacje techniczne: Domniemanie zgodności jest również możliwe w przypadku zgodności ze specyfikacjami technicznymi lub ich częściami (Artykuł 17).

Sztuczna inteligencja

W tym samym czasie, co projekt Komisji został opublikowany odrębny projekt rozporządzenia UE w sprawie sztucznej inteligencji. Ma on obejmować wszystkie produkty wykorzystujące sztuczną inteligencję i jej zastosowania. W przypadku jej zastosowania nie powinny być wymagane żadne dodatkowe środki bezpieczeństwa; zostanie jedynie wprowadzona bardziej precyzyjna ich definicja. Przemawia za tym fakt, że skutki działania sztucznej inteligencji są już uwzględnione w istniejących procedurach oceny zgodności i definicji przeznaczenia.

Planowany przebieg wdrożenia

Obecnie obowiązujący plan wdrożenia unijnego rozporządzenia w sprawie maszyn (Artykuł 49/50) przewiduje, że po 42 miesiącach od wejścia w życie nastąpi przejście ze starej Dyrektywy maszynowej 2006/42/WE na nowe unijne rozporządzenie w sprawie maszyn. Niemniej wprowadzanie maszyn do obrotu zgodnie z obowiązującym prawem ma jednak zostać objęte ograniczeniem czasowym. Oznacza to, że rok po wejściu przepisów w życie dystrybutorzy nie mogliby już wprowadzać do obrotu produktów, które mają w magazynie, nawet jeśli spełniałyby wszystkie wymagania starej dyrektywy!

Nie jest jeszcze jasne, jak proces ten będzie przebiegał w przypadku istniejących norm zharmonizowanych w ramach Dyrektywy maszynowej. Nie ustalono również, które z planowanych aktualizacji znajdą się w nowym unijnym rozporządzeniu w sprawie maszyn. Niemniej producenci maszyn powinni od tej pory śledzić rozwój sytuacji ze wzmożoną czujnością.

Źródło: Pilz