Inteligentne technologie

Polskie firmy na drodze do zrównoważonego rozwoju

22 listopada 2021

Dążenie do jak najniższej emisyjności, analiza danych oraz ciąg dalszy cyfrowej transformacji – to główne trendy w zakresie zrównoważonych działań w najbliższych 5–10 latach. Najnowsze badanie Autodesk pokazuje, na jakim etapie dojrzałości w kontekście zrównoważonego rozwoju są firmy w Polsce.

Dynamicznie zamieniająca się sytuacja na świecie, nie tylko w kontekście dostępu do zasobów, ale też wyzwań związanych z sytuacją klimatyczną zmusza firmy do prowadzenia działań z zakresu zrównoważonego rozwoju. Aby zilustrować tę trajektorię zmian, Autodesk, we współpracy z ASM – Centrum Badań i Analiz Rynku, zrealizował badanie pt. Zrównoważony rozwój cyfrowy w polskich firmach przemysłowych i architektoniczno-budowlanych. W badaniu ilościowym wzięło udział 200 firm, z czego połowę stanowiły przedsiębiorstwa przemysłowe. Wyniki analizy zostały uzupełnione wywiadami pogłębionymi z przedstawicielami branż, ukazując szersze spojrzenie na podejście do zrównoważonego rozwoju w polskich firmach.

Koncepcja zrównoważonego rozwoju nie jest nowa, lecz po nowemu wpisuje się w krajobraz biznesowy. Obecnie wiele firm w Polsce włącza zrównoważony rozwój w swój cykl biznesowy nie na zasadzie  „nice-to-have”, lecz jako „must-have” w planowaniu i realizacji działań. Wyniki badania pokazują, że tylko 35% badanych firm podjęło nowe inicjatywy na rzecz zrównoważonego rozwoju w ciągu ostatniego pół roku. Misją Autodesk jest wsparcie firm i ułatwienie działań związanych ze zrównoważonym rozwojem – dlatego cieszę się, że dzięki naszemu badaniu widzimy dokładnie w jakim miejscu znajdują się polskie firmy i jak możemy im pomóc. – mówi Grażyna Kołodziejek, Country Marketing Manager w Autodesk.

Zrównoważony rozwój ma ważne miejsce w strategii, ale generuje koszty

Z badania wynika, że zrównoważony rozwój zajmuje kluczowe miejsce w strategii korporacyjnej większości firm, lecz w bardzo wielu przypadkach brakuje do tego zagadnienia formalnego podejścia. Najdobitniej świadczy o tym fakt, że w niemal 70% zbadanych przedsiębiorstw nie funkcjonuje oddzielny zespół ds. zrównoważonego rozwoju.

Zdaniem większości badanych, inicjatywy z zakresu zrównoważonego rozwoju często nie są opłacalne – generują koszty, a nie przynoszą dodatkowego zysku. Niespełna 10% badanych firm zamierza wydać w najbliższych latach więcej niż 500 tys. euro na inwestycje z zakresu zrównoważonego rozwoju, a w 24% przedsiębiorstw kwota przeznaczona na ten cel najprawdopodobniej nie przekroczy 10 tys. Euro. Warto zwrócić uwagę na fakt, że 25% badanych wskazało „brak środków finansowych” jako ważne wyzwanie dla firmy w związku z realizacją celów zrównoważonego rozwoju.

Oczekiwania klientów motorem napędowym zrównoważonego rozwoju

W zakresie zrównoważonego rozwoju, firmy najwięcej inwestują w ograniczanie zużycia energii i materiałów (84,5%). Co więcej, 47,4% firm uważa, że w ciągu najbliższych dwóch lat inwestycje w tym zakresie wzrosną. Kolejno zgodność z przepisami prawa (67,7%) oraz technologia i oprogramowanie (60,4 %) to pozostałe sektory z największymi nakładami inwestycyjnymi. Dla 68,5% firm, z punktu widzenia realizacji strategicznych celów z zakresu zrównoważonego rozwoju, największe znaczenie ma wdrażanie innowacji niskoemisyjnych.

Tym, co motywuje firmy do zaangażowania się w zrównoważony rozwój, są oczekiwania klientów oraz partnerów biznesowych, a także presja wywierana przez regulacje i siły rynkowe. Ponad połowa (51,5%) ankietowanych przyznaje, że ich firmy angażują się w zrównoważony rozwój, aby wyjść naprzeciw oczekiwaniom klientów. Dla 35% badanych przedsiębiorstw przestrzeganie ekologicznych praktyk ma znaczenie przy wyborze podwykonawców (duże lub bardzo duże), dlatego właśnie oczekiwania klientów i partnerów handlowych wymuszą w najbliższej przyszłości wzrost zaangażowania uczestników rynku w działania związane ze zrównoważonym rozwojem.

Technologia w zrównoważonym rozwoju

Respondenci niemal jednogłośnie zgodzili się co do tego, że nie dałoby się realizować celów zrów­noważonego rozwoju na obecną skalę, gdyby nie technologia. Przekonanie to odnosi się przede wszystkim do kwestii ekologicznych.

Jak wynika z badania, w przemyśle największy nacisk kładzie się na redukcję odpadów. Dzięki recyklingowi bo­wiem to, co jeszcze do niedawna uważano za śmieć, dziś – bez straty w jakości – można wykorzy­stać ponownie, często nawet kilkukrotnie. Odzyskany odpad może też posłużyć na dwa sposoby: jako tworzywo (np. aluminium) bądź jako źródło energii (np. biomasa).

Sprawa obiegu zamkniętego w produkcji jest niezwykle ważka nie tylko z powodu pilnej potrzeby ograniczenia zjawiska składowania w ekosystemie niebiodegradowalnych odpadów konsumenckich i przemysłowych. Jak zauważył jeden z respondentów, „zapotrzebowanie na tworzywa sztuczne – wbrew temu, co się mówi – zwiększa się”. Jednocześnie kurczą się zasoby ropy naftowej, niezbędnej do wytworzenia ich klasycznymi metodami. Oznacza to, że dalsze rozwijanie oraz implementacja technologii recy­klingu w dłuższej perspektywie stanowi jedyną szansę na utrzymanie dotychczasowych kosztów produkcji (a nawet na ich obniżenie), a także na uchronienie natury przed jej jeszcze bardziej ekspansywną i wyniszczającą eksploatacją.

Technologia pozwala także optymalizować zużycie mediów – głównie prądu oraz wody – w całym cyklu produkcyjnym. Dzięki temu – podkreślali respondenci – na wytworzenie jednej tony materiału z roku na rok potrzeba np. mniej energii elektrycznej, a coraz częściej „zielonej” energii, gdyż ta staje się coraz bardziej dostępna.

Trendy na przyszłość

Firmy, które w ostatnim półroczu podjęły nowe działania w kierunku zrównoważonego rozwoju, najczęściej inwestowały w nowe źródła energii (26%), korygowały swoją gospodarkę odpadami (20%) oraz podejmowały działania na rzecz energooszczędności (15%).

W ciągu najbliższych 5 lat ponad 42% ankietowanych planuje w swoich firmach projekty z zakresu projektowania w obiegu zamkniętym (circular design), 38% chce wprowadzić pomiar wbudowanej emisji CO2, a prawie co trzecie przedsiębiorstwo (31%) zamierza wprowadzić projektowanie generatywne (generative design). Wszyscy respondenci zgodnie przyznali, że w perspektywie kolejnych lat analiza da­nych będzie odgrywała kluczową rolę w zakresie zrównoważonego rozwoju. Dostrzegają, że ogrom­ne ilości danych wciąż są wykorzystywane w niewielkim stopniu (np. w przemyśle) – w firmach bra­kuje narzędzi, by to robić, dość nisko jest również oceniana świadomość korzyści z ich stosowania.

Respondenci wyznaczając trendy przyszłości, często zwracali uwagę na aspekty społeczne. W ich ocenie rosnąca świadomość społeczeństwa w zakresie zrównoważonego rozwoju będzie miała zna­czący wpływ na zaangażowanie branży przemysłowej w działania odpowiedzialne ekologicznie.

Pełny raport z badania można pobrać na stronie autodesk.com/sustainability


Artykuł ukazał się w nr 5(35) październik-listopad 2021 czasopisma „Production Manager”.
Więcej interesujących treści w naszym najnowszym wydaniu. Dołącz do klubu naszych prenumeratorów ▶ http://www.production-manager.pl/prenumerata/