Utrzymanie ruchu

Przed zakupem profesjonalnej drabiny. Norma PN-EN 131 i jej aktualizacje, które trzeba znać

2 września 2021

O ile zakup drabiny do użytku domowego nie wydaje się zbyt skomplikowanym przedsięwzięciem, to jednak w przypadku drabin dla profesjonalistów wybór wcale nie jest prosty – tu należy kierować się nie tylko rodzajem wykonywanych prac i wysokością roboczą, ale również ściśle określonymi przez prawo normami. W przypadku drabin to norma PN-EN 131, która w ostatnich latach kilka razy się zmieniała. Kogo i czego dotyczyły aktualizacje? Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje, które należy uwzględnić przy zakupie drabiny do celów zawodowych.

Zgodnie z przepisami prawnymi drabina uznawana jest za maszynę, dlatego przy wyborze tej przeznaczonej do celów zawodowych należy uwzględnić zapisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 września 2003 r. Zmieniającego rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy. W przypadku stanowisk roboczych usytuowanych na wysokości, zapewnienie bezpiecznych warunków pracy to priorytet – z tego względu drabiny, podesty i rusztowania oraz inne specjalistyczne konstrukcje podlegają ściśle określonym normom, a te z kolei mogą być aktualizowane. Nowe wymagania mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa pracy na drabinach oraz innych urządzeniach. Czego dotyczą te wprowadzane w ostatnich latach?

Profesjonalne drabiny – norma PN-EN 131 i jej ostatnie aktualizacje

Zmiany wprowadzone na początku stycznia 2018 r. dotyczyły pierwszej części normy dla drabin (PN-EN 131-1) i obejmowały wszystkie drabiny, które mogą być wykorzystywane jako przystawne, a których długość przekracza 3 metry. Określają przede wszystkim obowiązek wyposażenia wyżej wymienionych modeli w zwiększający powierzchnię podparcia drabiny stabilizator. W części drugiej (PN-EN 131-2) wprowadzony został natomiast podział drabin pod względem grupy użytkowników – dzielą się oni na użytkowników indywidualnych oraz profesjonalistów – a także pojawiły się nowe wytyczne związane z badaniami wytrzymałościowymi. Wrzesień 2019 r. przyniósł z kolei zmiany w trzeciej części normy (PN-EN 131-3): określono w nich wymagania odnośnie znakowania drabin oraz zapisano konieczność dołączania do drabin instrukcji ich obsługi i eksploatacji. Kolejne zmiany – norma PN-EN 131 pkt. 4, wprowadzone zostały w październiku 2020 r. Odnoszą się one do obowiązku wyposażenia drabin przegubowych 4×3 szczeble, które mogą służyć jako wygodny podest roboczy, w odpowiednią platformę.

Wszystkie powyższe zmiany mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa użytkowników podczas prac na wysokości. Co oznaczają w praktyce?

Praca na drabinach przystawnych – nowe wymagania

Drabiny przystawne to zarówno proste modele jednoelementowe oraz dwuczęściowe drabiny rozsuwane, ale także drabiny przegubowe oraz trzyczęściowe modele wielofunkcyjne. Te ostatnie charakteryzuje dodatkowy wąski, w pełni wysuwany element, który wraz z wprowadzeniem zmian normy PN-EN 131-1 musi być na stałe wyposażony w stabilizator. Na czym dokładniej polega ta zmiana? Wielofunkcyjną drabinę trzyczęściową z jednej strony można wykorzystywać jako jedno urządzenie o trzech częściach (ustawienie wolnostojące z wysuwanym elementem), z drugiej natomiast – jako dwie osobne drabiny – zyskujemy wówczas klasyczną drabinę wolnostojącą oraz jednoelementową drabinę przystawną, która powstaje z wysuwanej całkowicie części. Jeśli jest ona dłuższa niż 3 metry, musi być na stałe wyposażona w zamontowany stabilizator. Producenci drabin stanęli przed poważnym wyzwaniem, który najszybciej udało się rozwiązać konstruktorom firmy KRAUSE. Zaprojektowali oni innowacyjny stabilizator Trigon, który umożliwia użytkowanie drabin dwuelementowych i trzyczęściowych w pełnym zakresie.

To rozwiązanie wprowadzono w modelach dla profesjonalistów oraz użytkowników indywidualnych. A skoro już o nich mowa – na czym polega podział drabin na modele profesjonalne oraz do domowego użytku?

PN-EN 131-2 – podział według rodzaju użytkownika

Do 1 stycznia 2018 r. fachowcy nie mieli obowiązku zakupu profesjonalnych drabin aluminiowych. Często decydowali się zatem na tańsze modele, charakteryzujące się niższą jakością i wytrzymałością; to prowadziło z kolei do sytuacji, w której praca na drabinach zagrażała zdrowiu użytkownika. Zmiany w normie PN-EN 131-2 przyniosły nową, uwzględniającą charakter użytkownika, klasyfikację drabin oraz obowiązek czytelnego ich oznaczenia. Producenci są obecnie zobowiązani do podawania informacji, czy dana drabina przeznaczona jest do użytku profesjonalnego, czy też domowego. Podczas zakupu drabiny dla pracowników należy zatem zwrócić szczególną uwagę na oznaczenia, by wybrać odpowiedni model. Warto wspomnieć także o zmianach normy PN-EN 131-2 odnośnie nowych wymagań związanych z badaniami wytrzymałościowymi na poszczególnych grupach drabin. Nowe testy obejmują sprawdzanie poślizgu drabiny, odporności na skręcanie drabin wolnostojących, ale również testy obciążenia stałego, które wcześniej nie były wymagane. Zmodyfikowano również wymagania związane z wytrzymałością podłużnic oraz odpornością na skręcanie drabin przystawnych. Co ważne, wszystkie drabiny KRAUSE – nie tylko profesjonalne, ale również przeznaczone do użytku indywidualnego – przechodzą tę samą formę testów, dzięki czemu wszystkie modele mogą być użytkowane zarówno w domu i ogrodzie, jak i podczas profesjonalnych prac na wysokościach.

Co jeszcze warto wiedzieć o bezpiecznej pracy na drabinach – norma PN-EN 131-3 oraz 131-4?

Najnowsze zmiany w normie PN-EN 131-3 dotyczą przede wszystkim informacji o użytkowaniu drabin oraz instrukcji ich obsługi oraz eksploatacji. Na producentów nałożono obowiązek oznakowania drabin dodatkowymi piktogramami bezpieczeństwa i dołączania do produktu instrukcji obsługi danego rodzaju urządzenia. Jeśli zaś chodzi o normę PN-EN 131-4, zmiany wprowadzone w październiku 2020 r. dotyczą drabin przegubowych 4×3 szczeble, które mogą być wykorzystywane jako podesty robocze. Producenci zobowiązani są do wyposażenia ich w dopasowaną do rodzaju drabiny platformę roboczą, dzięki której użytkownicy zyskują rozwiązanie poprawiające nie tylko komfort pracy, ale również bezpieczeństwo.

Niezależnie od tego, czy wybierasz drabinę do użytku domowego, czy też planujesz zakup profesjonalnej drabiny dla pracowników – warto kierować się przede wszystkim jakością i niezawodnością. Drabiny KRAUSE to dowód na to, że bezpieczeństwo może być priorytetem zarówno przy pracach na wysokości, jak i podczas indywidualnego użytkowania. Jeśli szukasz drabin spełniających wszystkie najnowsze wytyczne i normy, KRAUSE to najlepszy wybór!

Źródło: KRAUSE